Τετάρτη, 2 Ιανουαρίου 2008

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΑΠΟ tractatus


Θα συμφωνήσω με την τσουκνίδα ότι «το ασφαλιστικό, δεν είναι ένα Λογιστικό πρόβλημα αποθεματικών, αλλά μια πρόκληση στην Κοινωνία για να αλλάξει βαθιά».
Επειδή είναι ένα κατ’ εξοχήν συλλογικό θέμα που θα απασχολήσει άμεσα τις επόμενες γενιές, δεν χωράει ρητορείες υπεκφυγής και συνθηματολογία. Για τους υπόλοιπους συνομιλητές έχω γράψει σχόλια ανάλογα με τα ερωτηματικά που είχα γιατί στο γενικότερο πλαίσιο, συμφωνώ. Αναμένω βέβαια να ακούσω κι άλλες προτάσεις έτσι ώστε να καταλήξουμε σε κοινές γραμμές προτάσεων.

Κατά την άποψή μου, θα πρέπει σε πρώτη φάση να καταγραφεί η κατάσταση ως έχει σε επίπεδο ΕΕ αλλά και στην Ελλάδα. Για την ΕΕ υπάρχει σχετικό κείμενο για το τι επικρατεί στην Ευρώπη για τα ασφαλιστικά ταμεία στη ζώνη του ευρώ με ανάλυση της SSSB. Μπορούμε ν’ ανατρέξουμε σε αυτό, όπως και σε άλλα κείμενα για το ίδιο θέμα, γιατί θα είναι ένας μπούσουλας σχετικά με το τι γίνεται και στις άλλες χώρες της ΕΕ γύρω από το ασφαλιστικό, τι μέτρα έχουν ληφθεί και πότε προβλέπεται να αποδώσουν (ΙΤΑΛΙΑ: χρεοκοπία σε μια δεκαετία, ΓΑΛΛΙΑ: Θα νικήσει ο Σαρκοζί τα συνδικάτα;, ΒΡΕΤΑΝΙΑ: όλοι ικανοποιημένοι από τις αλλαγές, ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Στο ζενίθ η υπογεννητικότητα, ΙΡΛΑΝΔΙΑ: Επενδύουν…σε ακίνητα, ΙΣΠΑΝΙΑ: Η διαρκής μεταρρύθμιση, ΔΑΝΙΑ: Όλοι λένε ναι στις αλλαγές, ΟΥΓΓΑΡΙΑ: Πεθαίνουν πριν απ τη σύνταξη!). Ας σημειωθεί ότι οι χώρες που πρόβλεψαν κι έλυσαν κατά κάποιο τρόπο, το ζήτημα είναι η Βρετανία, η Ολλανδία και η Σουηδία.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με έκθεση της ΕΕ, χαρακτηρίζεται σήμερα από υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και παραγωγικότητας αλλά και από σχετικά υψηλό ποσοστό ανεργίας(άνω του 8%) και χαμηλό ποσοστό απασχόλησης (61%)(δυστυχώς από την εποχή του εκσυγχρονισμού ο όρος εργασία έχει αντικατασταθεί από τον όρο απασχόληση) ιδιαίτερα μεταξύ των γυναικών και των νέων. Η ιδιωτική και δημόσια κατανάλωση είναι το 85% περίπου του ΑΕΠ που είναι από τα υψηλότερα αν όχι το υψηλότερο στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά εθνικής αποταμίευσης (100%-85%=15%)(Πηγή: από έρευνα Καθηγητή Οικονομικών Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννη Στουρνάρα-3ο πανελλήνιο συνέδριο για τη Διοίκηση, τα Οικονομικά και της Πολιτικές Υγείας, 16.12.2007)
Οι δαπάνες για τις συντάξεις προβλέπεται να διπλασιαστούν μέχρι το 2050 ως ποσοστό του ΑΕΠ φτάνοντας από το 24%(από 12% το 2004). Είναι το υψηλότερο στην ΕΕ των 25 αφού ο ΜΟ των 25 προβλέπεται να είναι 12,8% το 2050 από 10% το 2004. Το δημόσιο χρέος στην Ελλάδα προβλέπεται να αυξηθεί στο 140% μέχρι το 2030 και να εκτιναχθεί στο 400% μέχρι το 2050.(Πηγή:European Commission(2005) public finances in EMU).

Στην κατάρτιση των νέων προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας θα πρέπει να ληφθούν υπόψη παράγοντες όπως οι νέες συνθήκες εργασίας, ο διαφορετικός ρόλος των ανδρών και γυναικών και η γήρανση του πληθυσμού ακόμα και ανά γεωγραφικές περιοχές. Σύμφωνα με την ΕΕ θα πρέπει να εξετασθούν τα νέα δεδομένα της αγοράς εργασίας και να ληφθούν μέτρα για νέες θέσεις εργασίας, εδώ θα προσέθετα ιδιαίτερα στην περιφέρεια. Θα πρέπει άμεσα να δοθούν και να δημιουργηθούν κίνητρα μετακίνησης, επιστροφής και εγκατάστασης σε μέρη της Ελλάδας που σήμερα το φαινόμενο της γήρανσης του πληθυσμού είναι απειλητικό για εξαφάνιση ακόμα και ολόκληρων οικισμών. Δημιουργώντας συνθήκες καλύτερης ζωής και δυνατότητα εξεύρεσης εργασίας μειώνεις την υπογεννητικότητα και καλυτερεύεις το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της περιφέρειας και της πόλης.

Πέρα από τη παραπάνω πρόταση που, θεωρώ, ότι θα είναι άμεσα αποτελεσματική για σειρά ζητημάτων όπως τα ανέφερα, προτείνω και τα παρακάτω:

Για όσα συζητιόνται κατά προτεραιότητα και για την τρέχουσα κατάσταση:

-Άμεση και συστηματική αποπληρωμή των οφειλομένων στα ασφαλιστικά ταμεία από το Κράτος,

-Ενοποιήσεις των ταμείων βάσει αναλογιστικών μελετών και με δεσμεύσεις για τη χρηματοδότησή τους έτσι ώστε να μην ισοπεδωθούν τα υγιή ταμεία και να μην καταρρεύσει το ΙΚΑ και με ανάληψη του κόστους και από τις δημόσιες επιχειρήσεις και τράπεζες,

-Έλεγχος της εισφοροδιαφυγής. (Υπολογίζεται ότι είναι ανασφάλιστο πάνω από 1 εκατομμύριο εργαζόμενοι και μία στις έξι επιχειρήσεις δεν είναι γνωστή στο ΙΚΑ). Προτείνουμε τη δημιουργία ενιαίου μηχανισμού βεβαίωσης-είσπραξης των εισφορών, με εφαρμογή πάγιου συστήματος ρύθμισης οφειλών και ενίσχυση της ανταποδοτικής σχέσης εισφορών-παροχών. Ενεργοποίηση του ειδικού Νόμου (2556/97) για τον έλεγχο εισφοροδιαφυγής, επανεργοποίηση Ειδικής Υπηρεσίας στο ΙΚΑ για τον έλεγχό της, τη καθιέρωση βιβλίου νεοπροσλαμβανόμενου, επιβολή προστίμων για την ανασφάλιστη εργασία με την καθιέρωση παγίου συστήματος ρύθμισης οφειλών(Ν2676/1999) χωρίς επιβάρυνση των ταμείων, καθιέρωση τηλεφωνικής γραμμής καταγγελιών για ανασφάλιστους εργαζόμενους. Ειδικά μέτρα ελέγχου για την εισφοροδιαφυγή που προέρχεται από μετανάστες(πρόστιμα στους εργοδότες).

-Για τα Βαρέα και Ανθυγιεινά επαγγέλματα. Η επικαιροποίηση της λίστας βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων σύμφωνα με τις τρέχουσες συνθήκες εργασίας και η διαφύλαξη των συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας έτσι ώστε να μην κατηγοριοποιούνται συλλήβδην επαγγέλματα στον κλάδο, απλά γιατί δεν τηρούνται τα παραπάνω. Εδώ θα πρέπει, επίσης, να γίνει και διαχωρισμός για το αν πρόκειται για πραγματικά χωριστά επαγγέλματα ή αν πρόκειται για την ίδια κατηγορία που εργάζεται σ’ έναν ενιαίο φορέα, π.χ. ΔΕΗ. Εξασφάλιση ίσης μεταχείριση των εργαζομένων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και την πραγματική, επιστημονική, αποτύπωση των συνθηκών εργασίας στα διάφορα επαγγέλματα.

-Εξασφάλιση της βιωσιμότητας των Ταμείων και για τις επόμενες γενιές. Απαιτείται από τώρα να προνοήσουμε για την επιβίωση του ασφαλιστικού συστήματος όταν θα υπάρξει οξύ πρόβλημα λόγω δημογραφικού.
v Μεικτό κεφαλαιοποιητικό σύστημα χρηματοδοτούμενο από το κεφάλαιο των εργαζομένων και στην περίπτωση που δεν καλύπτεται η κατώτατη σύνταξη, τότε το Κράτος ν’ αναλαμβάνει την κάλυψη της διαφοράς(είναι και πρόταση των Εργατικών στην Βρετανία)
v σύσταση Εθνικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης των Γενεών, στο οποίο θα εισρέουν έσοδα από την αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, τις μετοχοποιήσεις ΔΕΚΟ, τις άδειες στο χώρο της ηλεκτρονικής επικοινωνίας κ.α. Θα είναι «κλειδωμένο» για τουλάχιστον 10 χρόνια και με τις εγγυημένες αποδόσεις του θα συμβάλει στην δικαιότερη κατανομή των ασφαλιστικών βαρών ανάμεσα στις γενιές.
v Η άρση των φραγμών στην κινητικότητα των εργαζομένων αλλά και των ασφαλισμένων των διαφόρων Ταμείων (βελτίωση της διαδοχικής ασφάλισης και άρση της γραφειοκρατίας και του μακροχρόνου της διαδικασίας λήψης σύνταξης) έτσι ώστε τα ταμεία να λειτουργούν ανταγωνιστικά προς τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες
( εποπτεία ειδικής επιτροπής δημοσίου χαρακτήρα)
v Ειδικά μέτρα για τους συνταξιούχους ΟΓΑ: Στην Ελλάδα ο αγροτικός τομέας είναι μεγαλύτερος από άλλες χώρες της ΕΕ. Για τον λόγο αυτό προτείνω το ταμείο του ΟΓΑ να παραμείνει χωριστό, να ενισχυθεί η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, εξετάσεις και η νοσοκομειακή περίθαλψη των συνταξιούχων του ΟΓΑ, να ενισχυθεί ο θεσμός του οικογενειακού ιατρού καθώς και ο θεσμός της βοήθειας στο σπίτι. Για τις συντάξεις των γυναικών που είναι αγρότισσες (αποδεδειγμένα και όχι επειδή το δηλώνουν) να ισχύσει ως όριο ηλικίας το 60ο. Είναι δίκαιο, κατά την άποψή μου.
v Να εξετασθεί εκ νέου η ιδιαιτερότητα του εφάπαξ, των δώρων κ.α. και να υποκατασταθεί από μέριμνα σε θέματα επιδότησης ενοικίου ή άλλων επιδομάτων πρόνοιας για όσους λαμβάνουν τη βασική σύνταξη.
v Προαιρετική παράταση ασφαλιστικού βίου με κίνητρα για την παραμονή και την προσαύξηση της σύνταξης χωρίς να δημιουργούνται αντικίνητρα για όσους επιθυμούν να φύγουν στην ώρα τους.

-Συντάξεις αναπηρίας: Ορισμός επιτροπών με θητεία και από γιατρούς που δεν προέρχονται στην περιφέρεια του υποψηφίου για σύνταξη(συμμετοχή κατόπιν κλήρωσης). Καθιέρωση ελέγχου κατά τακτά χρονικά διαστήματα σε συνταξιούχους μερικής αναπηρίας απο περιφερειακά κέντρα βάσει ενιαίων και αντικειμενικών κανόνων. Σύνταξη διαρκείας σε συνταξιούχους για ανίατες μορφές ασθένειας.

-Συντάξεις εργαζομένων μητέρων: Εξασφάλιση καλύτερων συνθηκών εργασίας για τις εργαζόμενες μητέρες (παιδικοί σταθμοί στο χώρο εργασίας, δυνατότητες προσαρμογής στο ωράριό τους κ.α.). Επιδότηση εφάπαξ ποσού ανάλογα με το εισόδημα, οικονομική ενίσχυση μονογονεϊκών οικογενειών, οικογενειών με παιδιά ή γονείς με αναπηρία, φιλοξενία ανέργων παιδιών ή υπερηλίκων. Καταβολή του 90% του μισθού σε γυναίκες που αναγκάζονται εξαιτίας προβλημάτων υγείας παιδιού να απέχουν από τη δουλειά τους για χρονικό διάστημα που θα τους χορηγεί ειδική επιτροπή. Αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης, εφόσον καταργηθεί η πρόωρη σύνταξη μητέρων ανηλίκων τέκνων.

-Θεσμοθέτηση Διακομματικής Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής που θα επιμελείται και θα αναπροσαρμόζει το καθεστώς ασφάλισης ανάλογα με τις υπό διαμόρφωση συνθήκες στο χώρο εργασίας, κοινωνίας και οικονομίας.

-Εξασφάλιση δωρεάν παροχών ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής περίθαλψης καθώς και εξετάσεων(μόλις το 52,9% των δαπανών για την υγεία καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία ενώ το υπόλοιπο 47,1% το πληρώνουμε οι ίδιοι). Είναι γελοία τα ποσά που κοστίζουν οι παροχές της ντροπής π.χ. εξέταση αίματος στον ιδιωτικό τομέα: 15-25 € και από το ΙΚΑ: 2,88€…..!!!

-Ουσιαστικός και διαρκής διάλογος με τους κοινωνικούς εταίρους για το παρόν και μέλλον των Ταμείων τόσο σε χώρους δουλειάς όσο και στη Βουλή

-Αυστηροί έλεγχοι και αξιολόγηση στους γιατρούς τόσο για το ‘φακελάκι’ όσο και για διαπιστώσεις κακομεταχείρισης και κατ’ επανάληψη κακής διάγνωσης σε ασθενείς(Να γίνουν εξαίρεση οι αλμπάνηδες βρε παιδιά και όχι ο κανόνας: Αμαλία, 1.6.2007)

Τέλος, επιτρέψτε μου κάθε δικαίωμα επιστροφής στο θέμα και επανεξέτασης απόψεων ακριβώς γιατί διατηρώ πάντα επιφυλάξεις ως μη ειδικός.

7 σχόλια:

ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ είπε...

Δεν θα διαφωνήσω με τις προτάσεις της Ελένης.
Μια υποσημείωση: Στη θεωρία μόνο 2 Ταμεία πρέπει να υπάρχουν μισθωτών και "αυτοαπασχολούμενων" ας πούμε.
Ωστόσο χρειάζεται προσοχή στη σύνδεση να μη χάσει κανείς τουλάχιστον αυτά που πλήρωσε μέχρι σήμερα, ή πλήρωσε η τράπεζα το κράτος κτλ για αυτόν, όταν τον προσελάμβανε. Η συμφωνία του για να δουλέψει εκεί και οι προσδοκίες του από αυτή τη δουλειά περιλάμβαναν και την καλό ασφαλιστικό ταμείο.
Ελένη συμφωνούμε στη σκέψη που ρυθμίζουμε τα τακτικά θέματα...
Ωστόσο και εσύ δεν μπήκες στον δρόμο να δεις το ασφαλιστικό σαν ένα πρόβλημα δικαιότερης ανακατανομής εισοδήματος και ισχύος.
(Εντάξει εγώ προέκρινα πολύ την φορολογία κινούμενος από την λογική να δείξω πιο άμεσα ότι κάποια κέρδη πρέπει να μοιραστούν δικαιότερα, αλλά ω γενικό στόχο δεν το ξανασυζητάω..)
Ρε παιδιά ,να κάνω την πλάκα μου, τόσο το ΠΑΣΟΚ σας βρικολάκιασε μέσα σας την ιδέα του Σοσιαλισμού;
Το 81, αυτά έλεγε το ΠΑΣΟΚ!

tractatus είπε...

Και βέβαια συμφωνώ για τη δικαιότερη ανακατανομή εισοδήματος μέσα απο το ασφαλιστικό, παρά το γεγόνός ότι σήμερα το 'οτι δίνεις -παίρνεις' ισχύει ως μαστίγιο στα περισσότερα πράγματα και κυρίως στην αντίληψη...αλλά ξεκεθάρισα ότι δεν είμαι ειδικός για να μπορώ να προχωρήσω σε εξειδικευμένες αναλύσεις και γι' αυτό περιμένω συμπλήρωση και προτάσεις...όπως όλοι οι 'ανιδείκευτοι"..
Δίκιο έχεις και για τον σοσιαλισμό. Πρέπει, όμως, να ξεκαθαρίσουμε πρώτα ποιοί είναι διαθετιμένοι να ζούν σοσιαλιστικά, δηλαδή να μοιράζονται ;)

ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΚΟΥΜΜΟΥΝΙ είπε...

Για βα δούμε οι ειδικοί τι θα πουν, θα προσπαθήσουν να μετασχηματίσουν σε πρακτικές προτάσεις την ιδέα της ανακατανομής.
Εγώ πλάκα έκανα και εσύ το πήρες από μέσα σου;
Πάντως έχεις ένα πικρό δίκαιο "ποιοί είναι διαθετιμένοι να ζούν σοσιαλιστικά, δηλαδή να μοιράζονται;"
Είναι και ζήτημα παιδείας και πολιτισμού βασικά.
Και ο πολιτισμός μας κάθε άλλο προωθεί την αξία του μοιράσματος και όχι μόνο στην οικονομία.
Εξάλλου κι εγώ θεωρώ ότι ιδέα της πλήρους ισότητας είναι ουτοπία. Ωσρόσο η ιδέα της δικαιοσύνης είναι ρεαλιστική. Και σήμερα δεν έχουμε δικαιοσύνη!

vagnes είπε...

Θα ηθελα να αναλυσεις λιγο το Μεικτό κεφαλαιοποιητικό σύστημα που αναφερεις οτι ειναι προταση των εργατικων δεν καταλαβα πως ακριβως λειτουργει.

tractatus είπε...

@ ΚΚ ;)ισότητα δεν υπάρχει-υπάρχει, όμως, ισοτιμία ε; Τώρα για τη δικαιοσύνη θα ψάξουμε πολύ για να τη βρούμε γιατί ακόμα κι αυτή είναι υποκειμενική...και καμιά φορά και κυβερνητική...βλ.ειδήσεις...;)
τώρα στον vagnes
οι Βρετανοί 2 μήνες πριν τις εκλογές κατέβασαν πρόταση για το ασφαλιστικό...οι δικοί μας περιμένουν να περάσουν οι εκλογές και μετά...;;ΝΑ! ο λαγός απ' το καπέλο...χα!
"Το μεικτό σύστημα, κεφαλαιοποιητικό, είναι όπως στις ασφαλιστικές εταιρείες στο βαθμό που η σύνταξη των ασφαλισμένων θα εξαρτάται απο την απόδοση των χρημάτων τους. Αν όμως το κεφάλαιο δεν αποδώσει την κατώτατη σύνταξη τότε αναλαμβάνει το κράτος να καλύψει τη διαφορά". Στη παρατήρηση ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες λειτουργούν με το κεφαλαιοποιητικό σύστημα και έχουν μεγάλο κόστος λειτουργίας που με κάποιες φθορές φθάνει το 20%, η κυβέρνηση απαντά ότι το μεγαλύτερο ποσοστό αυτού του κόστους οφείλεται στη διαφήμιση, η οποία στην περίπτωση των ταμείων είναι πολύ μικρή...
Ελπίζω να σε κάλυψα. Κι εγώ 'έρευνα αγοράς' έκανα στο διαδίκτυο....

vagnes είπε...

Στην ουσια ειναι σαν την προταση του elias που ειναι πολυ σπουδαια.

Θελω μονο απο εδω να κανω μια γενικη παρατηρηση, να εχουμε στο μυαλο μας κυριως τις δικαιες νεες εισροες στο συστημα και οχι τις εκροες.
Για τις εκροες πολλα μπορουμε να πουμε ολοι, οι εισροες ειναι αυτες που μας χτυπησαν το καμπανακι.

NdN είπε...

Το μεικτό καφαλαιοποιητικό σύστημα το οποίο χρησιμοποιείται εδώ στην Αγγλία είναι εφαρμόσιμο, και μπορεί να μην παρέχει υψηλές συντάξεις (σε σύγκριση με τους μισθούς πάντα), αλλά σίγουρα δεν δημιουργείται πρόβλημα στο κράτος, ο ιδιώτης δεν θεωρεί ότι το κράτος φταίει για το ύψος της σύνταξης, και τέλος δεν βασίζεται σε ανίδεους διοικητές ταμείων και άλλα διάφορα λαμόγια!

Από εκεί και πέρα η αμεση και συστηματική αποπληρωμή των οφειλομένων στα ασφαλιστικά ταμεία από το Κράτος αν παραμείνει το ίδιο σύστημα ασφάλισης απλά πρόκειτα να μεταθέσει χρονικά το πρόβλημα. Το κράτος πρέπει να πληρώσει αυτά που χρωσταέι για τους εργαζόμενους που ασφαλίζονται μέχρι σήμερα.

Η γενική διαφωνία μου είναι ότι όλες σου οι λύσεις βασίζονται πάνω σε ενέργειες του κράτους που έχει αποδείξει εδώ και τουλάχιστον 30 χρόνια ότι είναι υδροκέφαλο, γραφειοκρατικό και στελεχομένο (και) από ανίκανους, ανίδεους και λαμόγια. Παντού ποτείνεις δικλείδες ασφαλείας οι οποίες είναι δύσκολο να εφραμοστούν ή έχουν αποτύχει πρωτύτερα.